Xuất khẩu gỗ 9 tháng đạt 13,3 tỷ USD: ngành gỗ Việt cần giảm phụ thuộc vào ba thị trường lớn

 Theo số liệu của Cục Hải quan, đến hết tháng 9/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt 16,05 tỷ USD, trong đó riêng xuất khẩu chiếm 13,3 tỷ USD. Hoa Kỳ vẫn là thị trường lớn nhất với 6,68 tỷ USD (giảm 4% so với cùng kỳ), tiếp theo là Trung Quốc với 1,98 tỷ USD và Nhật Bản với 1,67 tỷ USD. Ba thị trường này cộng lại chiếm gần 77% tổng giá trị xuất khẩu của ngành.

Mức độ tập trung cao khiến doanh nghiệp dễ bị ảnh hưởng khi nhu cầu tiêu dùng, chính sách thuế quan, biện pháp phòng vệ thương mại hoặc chi phí vận tải quốc tế biến động. Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Lê Hoàng Tài cho rằng đa dạng hóa thị trường không chỉ để tìm thêm đơn hàng mà phải gắn với nâng giá trị sản phẩm, đồng thời doanh nghiệp cần quản trị xuất xứ và nguồn gốc nguyên liệu ngay từ khâu tổ chức sản xuất. Hướng đi này phù hợp với Chương trình vươn ra thị trường quốc tế (Go Global) giai đoạn 2026–2030.

Ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VIFOREST, nhận định nhiều doanh nghiệp vẫn chủ yếu làm theo thiết kế và mẫu mã của đối tác nước ngoài, nên cần chuyển sang mô hình ODM, tự phát triển sản phẩm và ứng dụng AI vào sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh đó, áp lực từ các tiêu chuẩn xanh như quy định EUDR của EU (áp dụng với doanh nghiệp lớn từ cuối năm 2026, doanh nghiệp nhỏ từ giữa năm 2027), đạo luật chống gỗ bất hợp pháp của Úc, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và chi phí logistics đang là những thách thức lớn. Doanh nghiệp được khuyến nghị phát triển rừng trồng gỗ lớn, bảo đảm nguyên liệu hợp pháp 100% và chủ động chuẩn bị các chứng nhận như FSC, PEFC hay tiêu chuẩn xông hơi khử trùng của Úc.

Về hướng đa dạng hóa, với Hoa Kỳ cần giữ thị phần, quản trị thuế và xuất xứ; EU và Anh tận dụng hiệp định thương mại tự do và đáp ứng tiêu chuẩn xanh; Nhật Bản, Hàn Quốc chú trọng chất lượng, uy tín giao hàng và mẫu mã; Trung Đông tiếp cận qua nhà thầu, dự án khách sạn, bất động sản; còn ASEAN và Australia nên chọn phân khúc phù hợp và tận dụng bán lẻ, logistics khu vực.

Nguồn tham khảo: Báo Đại Đoàn Kết.

Xem thêm tại www.phuquyviet.com