Từ câu chuyện những bộ bàn ghế học sinh đã dùng hàng chục năm, chính sách mua sắm công đang được xem như một đòn bẩy có thể tạo cầu mới cho thị trường gỗ nội địa, kéo theo thay đổi về tiêu chuẩn sản phẩm, nguồn nguyên liệu và cách tổ chức chuỗi giá trị.
Tại hội thảo về xây dựng thị trường gỗ nội địa hợp pháp, chất lượng và bền vững, ông Tô Xuân Phúc (Forest Trends Việt Nam) cho biết giá vẫn là tiêu chí chủ đạo trong mua sắm công đồ gỗ, trong khi chất lượng, độ phù hợp và khả năng thay thế chưa được quan tâm đúng mức. Với bàn ghế học sinh, chạy theo giá thấp dễ dẫn đến sản phẩm kém bền, khó sửa chữa, dùng vật liệu chất lượng thấp hoặc chứa hóa chất không an toàn. Thực tế nhiều bộ bàn ghế trong trường đã dùng khoảng 20 năm, trong khi hàng chục nghìn học sinh cao trên 1,75 m.
Vì vậy, chuyên gia đề xuất đặt ra tiêu chí rõ ràng: phù hợp chiều cao và lứa tuổi, thiết kế công thái học, an toàn, bền, dễ sửa chữa, có nguồn gốc nguyên liệu minh bạch, ưu tiên gỗ rừng trồng trong nước, kiểm soát formaldehyde và có khả năng tái sử dụng, tái chế. Mục tiêu không phải là mua sản phẩm rẻ nhất mà là sản phẩm có giá trị tốt nhất trong toàn bộ vòng đời.
Về quy mô thị trường, Tổng Thư ký VIFOREST Ngô Sỹ Hoài cho rằng với hơn 100 triệu dân và mức chi khoảng 50 USD/người/năm, thị trường trong nước đủ lớn để trở thành động lực tăng trưởng chủ động. Kịch bản minh họa của báo cáo là tăng 7-9%/năm, từ khoảng 5 tỷ USD năm 2025 lên 7,0-7,7 tỷ USD vào năm 2030 (đây là kịch bản giả định, không phải dự báo chính thức). Tuy nhiên, thị trường vẫn thiếu hạ tầng như tiêu chuẩn kỹ thuật, thông tin nguồn gốc và dữ liệu, đồng thời còn phân mảnh giữa làng nghề, hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ.
Một khảo sát của VCCI và Forest Trends năm 2019 cho thấy khoảng 77% gói thầu được rà soát không đề cập tính hợp pháp của gỗ; khoảng 11% gói thầu có rủi ro cao do yêu cầu dùng gỗ quý, và trong nhóm này khoảng 74% nhà thầu từng cung cấp gỗ quý nhóm 1, nhóm 2. Lộ trình được đề xuất là áp dụng chuẩn mua sắm công xanh và nhãn sản phẩm gỗ bền vững trong giai đoạn 2028-2029, cùng các tiêu chuẩn cho ván, nội thất, gỗ công trình và nhiên liệu sinh khối.
Nếu quy mô mua sắm đủ lớn và chính sách ổn định, doanh nghiệp sẽ có động lực đầu tư máy móc, thiết kế và ký hợp đồng dài hạn với chủ rừng. Chuỗi giá trị từ hộ trồng rừng, xưởng xẻ sấy, chế biến tinh, thiết kế, sản xuất đến lắp đặt, bảo trì và tái chế cũng có thể hình thành rõ nét hơn; đồng thời ưu tiên gỗ rừng trồng trong nước giúp tạo đầu ra cho gỗ lớn và khuyến khích kéo dài chu kỳ trồng rừng.
Nguồn tham khảo: Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ.
Xem thêm tại www.phuquyviet.com
Nhận xét
Đăng nhận xét