Đầu tư cây gỗ quý vốn nổi tiếng "chậm mà chắc": phải chờ hàng chục năm mới thu được lõi gỗ giá trị, trong khi chi phí bỏ ra thì liên tục. Một hợp tác xã ở xã Cảm Nhân, tỉnh Lào Cai đã tìm ra cách giải bài toán này với cây đàn hương – khai thác lá làm trà để có nguồn thu hằng năm trong lúc chờ gỗ trưởng thành.
Từ cây bản địa đến đàn hương
Ông Phạm Quang Đạo, Giám đốc HTX Nông, lâm nghiệp Thành Lâm, cho biết ông không chọn các loại cây ngắn ngày quen thuộc như keo, quế mà quan tâm đến cây bản địa quý như gù hương. Năm 2022, ông tìm hiểu về đàn hương – loài cây bán ký sinh, cần sống dựa vào rễ của cây chủ để lấy dinh dưỡng. Đầu năm 2023, HTX trồng thử 1 ha tại thôn Làng Lạnh với 600 cây đàn hương xen 300 cây gù hương làm cây chủ. Cây giống được ươm từ hạt nhập khẩu Ấn Độ, do Tập đoàn Đàn hương Việt Nam cung cấp kèm chuyển giao kỹ thuật.
Chiến lược "lấy ngắn nuôi dài"
Khi diện tích tăng lên khoảng 6–7 ha, chi phí vận hành trở thành gánh nặng. Nhận thấy đàn hương cần được tỉa tán định kỳ từ tháng thứ 8 sau khi trồng, HTX quyết định tận dụng lượng lá tươi này để nghiên cứu làm trà. Sau nhiều mẻ hỏng vì chưa kiểm soát được độ ẩm và nhiệt độ sấy, xưởng của HTX đã làm chủ quy trình, cho ra hai dòng sản phẩm: trà búp "một tôm hai lá" và trà túi lọc. Toàn bộ sản phẩm hiện được tiêu thụ hết tại Hà Nội.
Cứ 2–2,5 tháng, vườn cho thu hái một lứa với hơn 3 tấn lá tươi; khoảng 3,5 tấn lá tươi chế biến được 1 tấn trà khô. Lứa gần nhất, 1 tấn trà thành phẩm mang về gần 500 triệu đồng. Với 4–5 lứa mỗi năm (nghỉ vào mùa đông để cây phục hồi), doanh thu từ lá đạt trên 1 tỷ đồng và có thể lên tới 2 tỷ đồng/năm. Xưởng chế biến tạo việc làm ổn định cho 5 lao động địa phương với thu nhập 7–8 triệu đồng/tháng, cùng hàng chục lao động thời vụ.
Thách thức: giữ vùng trồng sạch
Để sản phẩm đạt chất lượng, vùng trồng phải hoàn toàn không dùng thuốc bảo vệ thực vật, kể cả chế phẩm sinh học, trong 2 tháng trước mỗi đợt thu hái. Đây là rào cản lớn nhất khi HTX muốn liên kết mở rộng vùng nguyên liệu với người dân, bởi chỉ một hộ vi phạm cũng có thể khiến cả lô hàng bị loại bỏ. Dù vậy, hiệu quả kinh tế đã bắt đầu thuyết phục bà con: bước đầu có 2 hộ trồng mới gần 2 ha theo quy trình của HTX.
Giá trị lớn nhất vẫn là lõi gỗ
Nguồn thu từ lá chỉ là tầng giá trị đầu tiên. Từ năm thứ ba, cây bắt đầu cho quả và hạt. Sau 10–13 năm, phần lõi gỗ đàn hương – nguyên liệu cao cấp cho ngành nước hoa, mỹ phẩm và dược liệu – mới là sản phẩm có giá trị cao nhất. Mô hình khai thác nhiều tầng giá trị này là một hướng đi đáng tham khảo cho những ai muốn đầu tư dài hạn vào cây gỗ quý mà vẫn giữ được dòng tiền.
Nguồn tham khảo: Báo Lào Cai.
Xem thêm tại www.phuquyviet.com
Nhận xét
Đăng nhận xét