Nhiều năm qua, ngành gỗ Việt Nam giữ vững vị thế trên bản đồ xuất khẩu thế giới với kim ngạch khoảng 17 tỷ USD mỗi năm, gắn liền với các thị trường khó tính như Mỹ, EU, Nhật Bản. Tuy nhiên, sự tập trung gần như tuyệt đối vào xuất khẩu khiến thị trường trong nước - nơi có quy mô hàng tỷ USD - vẫn chưa được đầu tư tương xứng.
Tại một hội thảo trực tuyến do Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST), Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP Hồ Chí Minh (HAWA), Forest Trends và Mạng lưới EUDR Lâm nghiệp phối hợp tổ chức ngày 6/8, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường nội địa đang là "mắt xích còn thiếu" trong chiến lược phát triển của ngành gỗ. Trong khi xuất khẩu được hỗ trợ mạnh về chính sách, vốn và xúc tiến thương mại, thị trường trong nước lại thiếu dữ liệu nền tảng: chưa có thống kê đầy đủ về quy mô, năng lực công nghệ của chuỗi cung ứng hay cơ cấu sản phẩm tiêu thụ.
Khoảng trống này không chỉ hạn chế cơ hội của doanh nghiệp, làng nghề và người trồng rừng mà còn có thể ảnh hưởng tới uy tín của ngành gỗ trên thị trường quốc tế. Một ví dụ được nhắc tới là cuộc điều tra theo Điều 301 của Chính phủ Mỹ giai đoạn 2020-2021, xuất phát từ việc Việt Nam nhập khẩu một số loại gỗ nhiệt đới rủi ro để phục vụ tiêu dùng trong nước. Dù các sản phẩm xuất khẩu không sử dụng nguồn nguyên liệu này, sự việc vẫn ảnh hưởng đến hình ảnh chung của toàn ngành, cho thấy thị trường nội địa và xuất khẩu có mối liên hệ chặt chẽ, và một thị trường nội địa minh bạch, có tiêu chuẩn, truy xuất được nguồn gốc sẽ góp phần bảo vệ thương hiệu gỗ Việt.
Theo ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng Thư ký VIFOREST, doanh nghiệp gỗ chưa mặn mà với thị trường nội địa vì bốn rào cản: sản phẩm sản xuất theo yêu cầu riêng nên khó chuẩn hóa và khó đạt lợi thế quy mô như hàng xuất khẩu; hệ thống phân phối phân tán, thiếu chuyên nghiệp; vòng quay vốn chậm khiến nhiều doanh nghiệp ví kinh doanh nội địa như "đi nhặt tiền lẻ"; và thị trường chưa có bộ tiêu chuẩn chất lượng, hệ thống ghi nhãn thống nhất trong khi người tiêu dùng vẫn ưu tiên giá hơn chất lượng.
Dù vậy, một số doanh nghiệp đã bắt đầu chuyển hướng, đẩy mạnh sử dụng gỗ rừng trồng trong nước kết hợp vật liệu mới như composite, vải, sợi để nâng độ bền và đa dạng sản phẩm, qua đó giảm phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu và tăng thu nhập cho người trồng rừng. Tại nhiều làng nghề, xu hướng chuyển từ gỗ tự nhiên nhập khẩu rủi ro sang gỗ ghép, ván từ rừng trồng trong nước cũng giúp giảm rủi ro nguyên liệu và cải thiện giá thành.
Ông Vũ Hải Bằng, Tổng Giám đốc Woodsland, cho rằng giá trị thị trường nội địa không chỉ nằm ở khâu sản xuất mà còn ở thiết kế, phân phối, lắp đặt và dịch vụ sau bán hàng - nếu doanh nghiệp trong nước không chủ động, doanh nghiệp nước ngoài sẽ chiếm lĩnh những phân khúc giá trị gia tăng cao. Trong khi đó, ông Lê Đức Nghĩa, Chủ tịch HĐQT Gỗ An Cường, đề xuất coi thị trường nội địa là một trụ cột tăng trưởng độc lập thay vì chỉ là giải pháp thay thế khi xuất khẩu khó khăn, đồng thời kiến nghị sớm ban hành tiêu chuẩn chất lượng và hệ thống ghi nhãn cho sản phẩm gỗ tiêu thụ trong nước, khuyến khích sử dụng gỗ rừng trồng và xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường để thị trường nội địa đủ sức hỗ trợ, bổ trợ cho xuất khẩu.
Nguồn tham khảo: Báo Chính phủ.
Xem thêm tại www.phuquyviet.com
Nhận xét
Đăng nhận xét