Ngành chế biến gỗ Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng ấn tượng với kim ngạch xuất khẩu đạt 17 tỷ USD trong năm 2025. Tuy nhiên, phía sau con số này là bài toán nguồn nguyên liệu ổn định và chất lượng cao đang dần trở thành điểm nghẽn, khi nhu cầu sản xuất trong nước ngày càng tăng cao.
Nguồn nguyên liệu tiếp tục là một trong những thách thức lớn nhất của ngành trong giai đoạn mở rộng xuất khẩu và chuyển dịch sang chế biến sâu. Hiện các doanh nghiệp sử dụng hai nguồn chính: gỗ nhập khẩu từ những quốc gia có quản trị rừng tốt như Mỹ, châu Âu, và nguồn gỗ trong nước từ rừng trồng cùng cây cao su.
Khi xuất khẩu tăng trưởng, áp lực cạnh tranh nguyên liệu trong nước càng trở nên rõ nét. Mỗi nhóm sản phẩm lại có yêu cầu nguyên liệu khác nhau: doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ nội thất cần gỗ lớn, trong khi ngành ván nhân tạo, dăm gỗ, viên nén chủ yếu sử dụng gỗ nhỏ và phụ phẩm. Điều này khiến nhiều nhóm doanh nghiệp cùng cạnh tranh nguồn gỗ keo, bạch đàn trong nước. Tại một số khu vực phía Bắc, nguồn cung còn chịu ảnh hưởng sau các đợt thiên tai khiến diện tích rừng trồng bị thiệt hại, đẩy giá nguyên liệu tăng lên.
Tại Webinar "Nâng cao chuỗi giá trị ngành gỗ thông qua việc đẩy mạnh liên kết giữa khâu chế biến và vùng nguyên liệu bền vững và thị trường carbon" tổ chức ngày 24/7, ông Phùng Quốc Mẫn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, nhận định rằng xuất khẩu tăng trưởng chưa đồng nghĩa với việc ngành gỗ đã phát triển bền vững. Việc thiếu liên kết giữa vùng nguyên liệu và công nghiệp chế biến vẫn là điểm nghẽn cần được tháo gỡ.
Theo TS. Tô Xuân Phúc, Giám đốc Chương trình Chính sách Lâm nghiệp, Thương mại và Tài chính của Forest Trends, Việt Nam hiện có khoảng 4,9 triệu ha rừng trồng, trong đó khoảng 4,1 triệu ha là rừng sản xuất. Tổng nhu cầu nguyên liệu của các ngành đồ gỗ, ván nhân tạo, viên nén và dăm gỗ lên tới khoảng 59 triệu m3 mỗi năm.
Dù cả nước đã có khoảng 880.000 ha rừng đạt chứng chỉ quản lý bền vững FSC và PEFC, việc phát triển rừng gỗ lớn vẫn chưa đạt kỳ vọng, do thị trường tiêu thụ chưa đủ mạnh, hiệu quả kinh tế chưa đủ tạo động lực cho người trồng rừng, và còn thiếu doanh nghiệp chế biến sâu ngay tại vùng nguyên liệu.
Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn môi trường và truy xuất nguồn gốc, ngành gỗ Việt Nam được kỳ vọng có thêm dư địa phát triển từ rừng bền vững và thị trường tín chỉ carbon. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, các doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược dài hạn về quy hoạch vùng nguyên liệu và tăng cường liên kết với người trồng rừng.
Nguồn tham khảo: Người quan sát.
Xem thêm tại www.phuquyviet.com
Nhận xét
Đăng nhận xét