Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) vốn nhắm tới bảy nhóm hàng hóa chủ lực là gỗ, cà phê, cao su, ca cao, đậu nành, dầu cọ và thịt bò. Vì thủy sản không nằm trong danh mục bị kiểm soát trực tiếp, nhiều doanh nghiệp và cơ sở nuôi trồng trong nước vẫn nghĩ rằng ngành này đứng ngoài phạm vi ảnh hưởng. Tuy nhiên, đây là một nhận định chủ quan và tiềm ẩn rủi ro, nhất là khi nửa cuối năm 2026 các nhà nhập khẩu châu Âu bắt đầu siết chặt việc kiểm tra toàn bộ chuỗi giá trị.
Áp lực gián tiếp đầu tiên đến từ nguyên liệu thức ăn nuôi trồng thủy sản, cụ thể là khô đậu nành - nguồn đạm chủ lực trong khẩu phần. Do đậu nành nằm trong nhóm hàng bị EUDR điều chỉnh ngay lập tức, các nhà máy sản xuất thức ăn phục vụ chuỗi xuất khẩu sang châu Âu buộc phải chứng minh nguồn nguyên liệu không đến từ đất phá rừng sau mốc 31/12/2020. Điều này kéo theo chi phí chứng nhận và bảo hiểm chuỗi cung ứng tăng, đẩy giá thức ăn thủy sản trong nước lên cao. Theo đại diện Hội đồng Xuất khẩu Đậu nành Hoa Kỳ (USSEC) tại Việt Nam, việc chuyển sang các nguồn nguyên liệu có chứng nhận bền vững như BAP, ASC gần như là điều bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn giữ được thị phần xuất khẩu.
Nguy cơ thứ hai nằm ở khả năng EU mở rộng phạm vi điều chỉnh sang các hệ sinh thái đất ngập nước, đất than bùn và đặc biệt là rừng ngập mặn ven biển - nơi nhiều vùng nuôi tôm đang hoạt động. Nếu điều khoản rà soát này được thông qua, các đầm, ao nuôi sẽ phải chứng minh bằng dữ liệu tọa độ địa lý rằng không xâm lấn hay làm suy thoái rừng ngập mặn. Một lãnh đạo ngành nông nghiệp tỉnh Thanh Hóa cho rằng việc quy hoạch vùng nuôi tập trung, có hồ sơ pháp lý minh bạch là điều kiện tiên quyết để thích ứng.
Bài học từ quá trình gỡ "thẻ vàng" IUU cho thấy sự bị động trong giai đoạn đầu từng khiến ngành thủy sản tốn nhiều chi phí và thời gian. Vì vậy, giới chuyên gia khuyến nghị ngành nuôi trồng cần chủ động xây dựng dữ liệu đất đai, minh bạch chuỗi thức ăn và đẩy nhanh cấp mã số vùng nuôi ngay từ bây giờ, thay vì chờ quy định chính thức có hiệu lực rồi mới ứng phó.
Nguồn tham khảo: Báo Nông nghiệp và Môi trường.
Xem thêm tại www.phuquyviet.com
Nhận xét
Đăng nhận xét