Xuất khẩu nông lâm thủy sản bứt phá về giá trị, tiến sát mốc 70 tỷ USD

 Minh Anh

Bức tranh xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2025 tiến sát mốc 70 tỷ USD, vượt xa mục tiêu đặt ra đầu năm.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số kỷ lục, mà ở cách các ngành hàng chủ lực đồng loạt tạo đỉnh mới trên nền tảng giá trị gia tăng, chế biến sâu và chuẩn hóa thị trường.

Chuyển dịch từ sản lượng sang giá trị

Trong bức tranh chung, ngành gỗ tiếp tục giữ vai trò trụ cột với kim ngạch xuất khẩu năm 2025 ước đạt 17,3 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Sau hơn hai thập kỷ tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, ngành gỗ Việt Nam đã hình thành năng lực sản xuất ổn định, hệ sinh thái doanh nghiệp hoàn chỉnh và danh mục sản phẩm có hàm lượng giá trị gia tăng ngày càng cao.

Sự phục hồi mạnh mẽ trong giai đoạn 2024–2025 cho thấy khả năng thích ứng đáng kể của ngành trước những biến động của thị trường quốc tế. Dù phải đối mặt với các yêu cầu khắt khe hơn về truy xuất nguồn gốc, phòng vệ thương mại và chính sách thuế, sản phẩm gỗ Việt Nam vẫn duy trì được vị thế tại các thị trường lớn, đặc biệt ở các dòng nội thất và ngoại thất có hàm lượng thiết kế, kỹ thuật cao.

Song song với gỗ, rau quả nổi lên như một điểm sáng mới của xuất khẩu nông nghiệp. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu rau quả ước đạt khoảng 8,6 tỷ USD, với đà tăng lan tỏa trên diện rộng cả về mặt hàng lẫn thị trường. Sự mở rộng này phản ánh hiệu quả của quá trình chuẩn hóa vùng trồng, nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Các sản phẩm chủ lực như sầu riêng, chuối, xoài, mít, dừa, bưởi tiếp tục gia tăng hiện diện tại các thị trường lớn, trong khi dư địa tăng trưởng ở những thị trường có tiêu chuẩn cao ngày càng rõ nét. Xu hướng này cho thấy sự thay đổi căn bản trong tư duy sản xuất, từ manh mún sang liên kết chuỗi, từ ưu tiên sản lượng sang đặt tiêu chuẩn làm trung tâm.

Cà phê và thủy sản tạo điểm nhấn mới

Nếu xét về mức độ tạo dấu ấn, cà phê là ngành hàng nổi bật nhất trong năm 2025 khi lần đầu tiên vượt mốc 8 tỷ USD xuất khẩu. Đáng chú ý, tăng trưởng không đến từ sản lượng, vốn chỉ ở mức khoảng 1,5 triệu tấn, mà chủ yếu nhờ giá xuất khẩu bình quân tăng mạnh và tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu được nâng lên.

Việc đẩy mạnh cà phê rang xay, cà phê đặc sản cùng với áp dụng công nghệ số trong canh tác và quản lý chất lượng đã giúp cà phê Việt Nam bước lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Khi câu chuyện sản phẩm được định hình rõ ràng hơn, cà phê không còn đơn thuần là nguyên liệu, mà từng bước trở thành sản phẩm có thương hiệu.

Bên cạnh đó, thủy sản tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc đưa kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tiến sát mốc 70 tỷ USD. Năm 2025, xuất khẩu thủy sản duy trì đà phục hồi ổn định, với tổng kim ngạch dự kiến đạt trên 11,3 tỷ USD. Tôm và cá tra tiếp tục là động lực chính, trong khi nhiều nhóm hải sản khác ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về giá trị.

Dù vẫn chịu áp lực từ chi phí đầu vào và các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe, xu hướng tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu đã giúp ngành thủy sản từng bước giảm rủi ro và gia tăng giá trị. Cách tiếp cận thận trọng hơn của doanh nghiệp trong những tháng cuối năm cho thấy sự chủ động thích ứng trước những biến động của thương mại quốc tế.

Tính chung 11 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt hơn 64 tỷ USD. Với nhịp độ hiện tại, toàn ngành nhiều khả năng khép lại năm với con số gần 70 tỷ USD, vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD đề ra. Quan trọng hơn, mức tăng này được tạo nên từ sự đồng loạt bứt phá của nhiều ngành hàng, thay vì phụ thuộc vào một trụ cột đơn lẻ.

Kết quả năm 2025 phản ánh quá trình chuyển dịch mang tính dài hạn của nông nghiệp Việt Nam, từ mở rộng sản xuất sang nâng cao chất lượng, đẩy mạnh chế biến và xây dựng chuỗi giá trị bền vững. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, minh bạch và trách nhiệm xã hội ngày càng trở thành điều kiện then chốt để nông sản Việt Nam tiếp cận và trụ vững tại các thị trường lớn.