Chuyển đến nội dung chính

Lo lắng rừng gỗ quý Trường Sơn Vào nơi rừng bị cưa đổ

 Cây gỗ huỵnh có đường kính gần 80cm bị cưa hạ đổ dọc theo triền dốc. Ngọn cây đè gãy những cây gỗ nhỏ hơn tạo nên khoảng trống lớn…

Những cánh rừng đại ngàn Trường Sơn trên địa phận tỉnh Quảng Bình sở hữu nhiều loại cây gỗ quý hiếm có tuổi đời hàng trăm năm. Điều đáng lo ngại là những cây gỗ đại thụ này  đang đứng trước nguy cơ dần “biến mất” bởi bị khai thác trộm…

Suốt cả tuần trời mưa, khá sốt ruột bởi tin báo về là những con khe trong rừng nước lên xiết nên khó đi rừng. Được nắng, tôi bảo Thọ (một đồng nghiệp trẻ): "Ngày mai lên đường thôi. Vất vả đấy, vì xuyên rừng sâu mới đến được nơi rừng bị phá”. Khi mặt trời chưa lên, tiếng gà rừng cất vội te te là chúng tôi đã có mặt ở bìa rừng…

Xuyên rừng trong nắng đổ lửa

Trạm bảo vệ rừng số 7 thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ huyện Quảng Ninh (Quảng Bình) nằm ngay mặt đường Hồ Chí Minh (nhánh Tây), cạnh cầu Lồ Ô. Nếu tính từ trụ sở ban, theo đường tỉnh lộ 10, đi tiếp lên đường Hồ Chí Minh (nhánh Tây) thì cũng ngót nghét khoảng 80 cây số. Bắt đầu từ trạm, chúng tôi xuôi một con dốc dựng đứng xuống khe Lồ Ô và bắt đầu chuyến đi xuyên rừng.

Vượt đá giàn ngược suối Lồ ô. Ảnh: T.P

Vượt đá giàn ngược suối Lồ Ô. Ảnh: T.P.

Mùa này, nước khe Lồ Ô cũng không lớn lắm, những nơi chúng tôi băng qua chỗ nước sâu nhất cũng chỉ ngang hông. Nước chảy khá xiết và đã cuội dưới lòng suối trơn nhẫy làm mọi người suýt ngã nhiều lần. Hết băng suối lại đến trèo bờng. Bờng được dân đi rừng ám chỉ là nơi gặp vùng suối sâu, nước xiết và hai bên suối là những thành đá gần như dựng đứng không có lối đi nên mọi người phải đi vòng, vượt dốc  xa hơn để tránh đoạn đường tắc.

Cũng có khi, con đường đi lên phải băng qua chân đá nằm nghiêng, phẳng. Lối đi chỉ là những gờ hằn trên đá. Người đi chưa có kinh nghiệm hay chỉ chút sơ suất rất dễ bị trượt chân ngã. Khi đó cả khối người dập mạnh xuống gờ đá, chấn thương rất khó tránh. Anh Đoàn Anh Phượng, phụ trách  Trạm bảo vệ rừng số 7 kể lại: “Có chuyến tuần tra rừng, một cán bộ bị trượt ngã trên dãy đá nghiêng này bị trật khớp tay. Anh em phải thuê bà con đồng bào dân tộc vào để cùng khiêng người bị nạn ra. Hết mấy triệu đồng tiền công thuê. Anh em trong trạm phải góp lại mới đủ tiền trả”.

Gốc cây gỗ huỵnh lớn bị cưa hạ. Ảnh: T.P

Gốc cây gỗ huỵnh lớn bị cưa hạ. Ảnh: T.P.

Mặt trời lên gần đỉnh đầu, một ngày nắng gắt và những trận gió Lào đầu tiên thổi ào qua tán rừng như tăng thêm phần nóng nực. Dù chân đang lội suối mà người cứ hầm hập, mồ hôi vã ra như tắm. Những khi băng qua bãi đá ven suối, những cục đá bằng trái bí ngô nóng rực lên dưới nắng gắt. Tôi cúi người bước vội tránh những hòn đá trên lối đi. Mồ hôi từ mặt rớt xuống trên phiến đá. Chỉ nghe tiếng động thoảng như mơ và giọt mồ hôi đã biến mất, đã khô ráo, chỉ để lại một vòng tròn nhỏ mờ ảo trên mặt đá.

Hồi sáng, trước khi đi, anh Phượng đã trao cho mọi người chiếc gậy đi rừng của những người khác để lại. Chiếc gậy nhỏ nhưng chắc chắn. Vào rừng, gậy như cái chân thứ ba cho người đi vững chân hơn khi ngược dốc, băng suối, như đỡ đi một phần sự vất vả của việc xuyên rừng. Lội qua đoạn suối, mọi người tiếp bước trên bãi đá. Nắng vẫn réo trên đầu, mồ hôi lọt vào mắt cay xè. Tôi hoa mắt bước hụt trên tảng đá. Cú trượt chân làm toàn thân tôi đổ sập về phía trước, cái ba lô đựng máy ảnh sau lưng tuột qua đầu bay về phía trước rơi sau một gờ đá. Cái gậy cầm trong tay bay lên hình vòng cung rớt xuống lộp cộp trên mấy hòn đá lớn. Mọi người xúm lại đỡ tôi lên. Hú vía, cú ngã làm thân tôi lọt vào rãnh đường đi. Nếu người tôi ngã rướn lên non gang tay thì đầu đã đập vào hòn đá có cạnh sắc chênh chếch như một mũi chông.

14 cây cổ thụ bị cưa hạ

Quá trưa, chúng tôi mới đến được đoạn con suối phình rộng ra ôm lấy một bãi đá. Anh Phượng chỉ tay lên mái núi bên kia bờ suối: “Ngược con dốc này là ta lên đến điểm cây gỗ huỵnh lớn bị lâm tặc khai thác trộm. Đi hết khoảng 45 phút thôi”. Nghe đến gần điểm có cây gỗ bị khai thác, ai nấy đều như thể nhẹ lòng nên giục nhau vượt dốc.

Phần ngọn cây khá lớn còn lại trong rừng. Ảnh: T.P

Phần ngọn cây khá lớn còn lại trong rừng. Ảnh: T.P.

Con dốc ngoằn ngèo như rắn bò qua các thân cây. Hóa ra, vì dốc quá dựng đứng nên không thể đi lên bằng đường thẳng mà phải đi lượn sang trái, sang phải như kiểu rắn bò mới lên được. Nhưng đôi chân như cứng đờ vì bị căng cơ quá mức. Những tiếng thở dốc vì mồm, mũi tranh nhau. Cây gỗ huỵnh có đường kính gần 80cm bị cưa hạ đổ dọc theo triền dốc. Ngọn cây đè gãy những cây gỗ nhỏ hơn tạo nên khoảng trống lớn lóa lên trong nắng trưa gắt. Từ gốc cây cách mặt đất chừng năm mét là hai vết cưa hình chữ V sắc lẹm. Từ khoảng cách gốc cây đến ngọn là bãi cưa xẻ. Lâm tặc chặt những cây nhỏ bằng bắp chân người lớn bắc đà ngang để dễ cho việc cắt cây gỗ thành từng đốt lớn rồi xẻ thân cây ra thành gỗ phách. Toàn bộ gỗ đã được lấy đi. Xung quanh chỉ còn lại những tấm gỗ bìa, cành khô và mùn cưa đè dày lên từng đám lá khô màu nâu thẫm.

Từ gốc cây này, cắt rừng lên đỉnh đồi chừng mươi phút là đến điểm cây gỗ thứ hai bị khai thác. Đây cũng là cây gỗ huỵnh có đường kính gốc nhỏ hơn nhưng thân lại dài hơn nhiều. Lâm tặc cưa lấy phần thân xẻ gỗ và vận chuyển đi hết. Cách gốc cây một quãng là ngổn ngang những cây đà, những tấm gỗ bìa… Phần ngọn cây thẳng đuột có đường kính chừng 40cm dài hơn chục mét nằm thườn dưới nắng gắt…

Những tấm gỗ bìa còn sót lại tại điểm cây gỗ bị cưa hạ. Ảnh: T.P

Những tấm gỗ bìa còn sót lại tại điểm cây gỗ bị cưa hạ. Ảnh: T.P.

Bỏ lại gốc cây với vết cưa sắc lạnh, tôi bươn rừng ngược lên đỉnh. Trên đình đồi thoáng hơn, con đường dương chung như lối đi mòn nối từ đỉnh đồi này đến đỉnh đồi khác. Đi qua con đường dương chung này, tôi thấy một khoảng sáng dưới triền núi liền cắt rừng tụt xuống. Trước mắt là một gốc cây gỗ lớn có đường kính trên 1m bị cưa hạ. Cây gỗ này lâm tặc hạ cũng đã lâu nên tróc hết vỏ ngoài, trơ phần gỗ thớ chắc như gạch nung cháy. Một bãi gỗ bìa, gỗ xẻ… mà lâm tặc lấy không hết còn nằm lại đã bị lá khô và cây dại mọc bò qua. Tôi quay ngược lên đỉnh, đi băng qua hai cây gỗ lớn, gốc cây chừng hai người ôm. Ở mỗi gốc cây đều có vết dao băm vào thành những vết nhựa ứa ra đã khô quánh tự lúc nào.

Tụt dốc xuống suối Lồ Ô, chúng tôi ngược vào con khe nhỏ. Theo đường khe này chừng nửa giờ đồng hồ thì lại ngược dốc đứng. Mọi người gồng chân từng bước nhỏ, tay luôn đưa ra phía trước nắm những cành dây leo hay thân cây nặng nhọc đi lên. Cây gỗ bị hạ cũng là huỵnh có đường kính gốc lớn hơn hai cây đã gặp. Phần gỗ lâm tặc cũng đã lấy đi hết. Xung quanh gốc cây là gỗ bìa, cành ngọn nằm đè gãy vô số những cây nhỏ.  Anh Phượng cho hay: "Từ đây vào đến điểm cây thứ tư phải đi hết khoảng một tiếng rưỡi đồng hồ. Nếu các anh đi thì phải trên hai giờ. Khi ra chúng ta phải ngủ đêm trong rừng chứ không đi kịp đâu”.

Gốc cây gỗ lớn bị khai thác trái phép hơn 1 năm trước. Ảnh: T.P

Gốc cây gỗ lớn bị khai thác trái phép hơn 1 năm trước. Ảnh: T.P.

Không thể đi sâu vào thêm, chúng tôi phải quay ra. Lại băng suối, vượt dốc, trèo bờng trong lúc sức lực đã gần cạn kiệt vì mệt và đói. Chúng tôi ra đến chốt bảo vệ rừng thì kim đồng hồ chỉ đúng con số 14 giờ 30. Bữa cơm rừng được dọn ra với nồi canh lá rừng nấu với cua đá (bà con địa phương gọi là chè khé, lớn bằng 3 ngón tay người lớn). Xong bữa, nghỉ ngơi vài chục phút là mọi người lại khoác ba lô xuôi theo suối Lồ Ô. Chúng tôi ra đến cửa rừng khi những tia nắng cuối ngày đã không còn đậu trên ngọn cây trường cây lớn đứng bên bờ suối.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Một số thông tin về gỗ Kim Tơ Nam Mộc hay Nam Mộc Tơ Vàng từ Trung Quốc

XEM:  https://phongthuygo.com/mot-so-thong-tin-ve-go-kim-to-nam-moc-hay-nam-moc-to-vang-tu-trung-quoc/ Kim Tơ Nam Mộc (Nam Mộc Tơ Vàng), là loại gỗ quý đặc biệt chỉ có ở TQ, vân gỗ tựa như sợi tơ màu vàng, cây gỗ phân bố ở Tứ Xuyên và một số vùng thuộc phía Nam sông Trường Giang, do vậy có tên gọi Kim Tơ Nam Mộc. Kim Tơ Nam Mộc có mùi thơm, vân thẳng và chặt, khó biến hình và nứt, là một nguyên liệu quý dành cho xây dựng và đồ nội thất cao cấp. Trong lịch sử, nó chuyên được dùng cho cung điện hoàng gia, xây dựng chùa, và làm các đồ nội thất cao cấp. Nó khác với các loại Nam Mộc thông thường ở chỗ vân gỗ chiếu dưới ánh nắng hiện lên như những sợi tơ vàng óng ánh, lấp lánh và có mùi hương thanh nhã thoang thoảng. GIÁ TRỊ KINH TẾ VÀ PHONG THỦY CỦA KIM TƠ NAM MỘC Kim Tơ Nam Mộc được phân thành nhiều đẳng cấp thường căn cứ theo tuổi của cây gỗ, tuổi càng cao thì gỗ càng quý. Cao cấp nhất là Kim Tơ Nam Mộc Âm Trầm ngàn năm. Loại này là phát sinh biến dị tự nhiên từ hai ngàn năm

Tìm hiểu chi tiết về gỗ cây măn hay cây găng bầu

Gỗ măn ( hay còn gọi là gỗ găng bầu) là loại gỗ quý hiếm , đang và sắp bị tuyệt chủng tại các khu rừng núi đá khắp các tỉnh miền núi miền bắc nước ta. Cũng giống bao loài gỗ quý hiếm khác sống dọc trên các dãy núi đá vôi tại các khu rừng nhiệt đới miền bắc nước ta , thời xa sưa có rất nhiều loại gỗ quý hiếm khác, như đinh , lim, nghiến , sến, táu, gụ, kháo đá , lát đá , trong đó còn có cả 1 số loại gỗ có mùi thơm và lên tuyết ; như hoàng đàn , ngọc am, gù hương . dã hương , bách xanh ..vvv…. XEM:  https://phongthuygo.com/tim-hieu-chi-tiet-ve-go-cay-man/ Gỗ măn  là 1 loài gỗ sống trên các vách núi đá vôi hiểm trở , thân cây có mầu hơi đen bạc, cây thường mọc rất cao từ 5-20m , lá to và mỏng có lông tơ , vẫn như các loại cây khác thường thân cây được cấu tạo gồm 3 lớp : lớp vỏ, lớp giác và lớp lõi , lớp lõi non bên ngoài có vân càng vào trong tâm lõi vân càng già và đẹp , thường cứ 1 năm sẽ có 1 lớp vân , nên khi thợ cắt cây biết được độ tuổi của cây, nhưng điều đặc biệt là từ kh

Tìm hiểu chi tiết về gỗ cây kháo, nu kháo tự nhiên và giá trị trong nội thất

XEM:  https://phongthuygo.com/tim-hieu-chi-tiet-ve-go-cay-khao-nu-khao-tu-nhien-va-gia-tri-trong-noi-that/ GỖ KHÁO VÀNG THUỘC NHÓM MẤY, LÀ LOẠI GỖ NHƯ THẾ NÀO? Tại Việt Nam chúng ta, gỗ được phân loại thành 8 nhóm đánh số thứ tự bằng chữ số la mã từ I đến VIII. Cách phân loại này dựa trên các tiêu chí như đặc điểm, tính chất tự nhiên, khả năng gia công, mục đích sử dụng và giá trị kinh tế … Cao nhất là nhóm I và thấp nhất là nhóm VIII. Gỗ kháo thuộc nhóm gỗ số VI, đây là loại gỗ phổ biến ở Việt Nam, nó có những đặc điểm như nhẹ, dễ chế biến, khả năng chịu lực ở mức độ trung bình. Khi quyết định dùng gỗ để làm nội thất thì chúng ta rất cần tìm hiểu gỗ thuộc nhóm mấy, có những tính chất như thế nào, giá thành ra sao để đảm bảo lựa chọn được loại gỗ ưng ý nhất, phù hợp nhất với yêu cầu và mục đích của mình. Có 2 loại gỗ nu kháo: Gỗ nu kháo đỏ Gỗ nu kháo vàng Gỗ kháo có tên khoa học là Machinus Bonii Lecomte, đây là loại gỗ xuất hiện rất phổ biến ở nước ta và các quốc gia l

Gỗ xá xị dùng trong phong thủy – Cách giữ mùi thơm lâu dài – hướng dẫn nhận biết

GỖ XÁ XỊ LÀ GÌ? Gỗ xá xị hay còn được gọi là gỗ gù hương, thuộc hàng gỗ cao cấp, đắt tiền thường được dân chơi gỗ tại Việt Nam săn tìm. Gỗ xá xị thường được sử dụng trong vật phong thủy giúp cho môi trường xung quanh thêm sang trọng và đẳng cấp. XEM:  https://phongthuygo.com/go-xa-xi-dung-trong-phong-thuy-cach-giu-mui-thom-lau-dai-huong-dan-nhan-biet/ Gỗ xá xị là loại cây sinh sống trong rừng sâu, có màu đỏ thẫm, đường vân gỗ tự nhiên uốn lượn xoáy sâu vào phần lõi tạo ra những đường xoắn ốc kỳ diệu. Hình dạng những khối gỗ cũng rất đa dạng nên ứng dụng được nhiều sản phẩm có giá trị cao. Gỗ xa xị đỏ đặc biệt hơn những loại gỗ khác bởi màu đỏ tươi cảm giác mang lại sự may mắn. Đây là lý do tại sao người ta lựa chọn loại gỗ này cho những sản phẩm tượng phong thủy đắt tiền. Tinh dầu gỗ xá xị còn giúp cải thiện tình trạng sức khỏe của con người, tinh thần sảng khoái, minh mẫn. Một số nơi sử dụng gỗ xá xị như một bài thuốc dân gian chữa bện phong hàn, bệnh tiêu hóa ở trẻ nhỏ, c

Tìm hiểu chi tiết về gỗ Trắc và ý nghĩa trong đời sống, phong thủy

GỖ TRẮC Gỗ trắc hay còn được gọi với cái tên khá Nam Bộ là gỗ Cẩm Lai, nó được coi là cây gỗ đặc trưng của vùng Đông Nam Á. Gỗ trắc sinh trưởng và phát triển tương đối chậm nên sản lượng gỗ không nhiều vì thế mà giá thành cũng khá cao không phải ai cũng sở hữu được. Cây gỗ trắc khá lớn, cây trưởng thành tới kỳ thu hoạch thường cao trung bình 25m. Thân cây to và chắc chắn với đường kính lên tới 1m. Là loại cây cổ thụ lâu năm nhưng vỏ cây gỗ trắc lại không bị sần sùi hay tróc vẩy mà ngược lại rất nhẵn và có màu nâu xám. Gỗ trắc ưa sáng nên những tán lá nhanh chóng vươn lên hứng nắng mặt trời, lá có màu xanh rêu nhạt. Họ nhà gỗ trắc không sinh sống thành một khu vực chung mà sống rải rác cách nhau một khoảng khá xa. Độ cao mà cây sinh sống không quá 500m, thích hợp với những vùng đồi núi Việt Nam. XEM:  https://phongthuygo.com/tim-hieu-chi-tiet-ve-go-trac-va-y-nghia-trong-doi-song-phong-thuy/ Gỗ trắc là cây gỗ thuốc nhóm I trong nhóm gỗ quý của Việt Nam, phân bố chủ yếu ở vùng Đ

Tìm hiểu về Gỗ trinh nam Trung Quốc – giá trị kinh tế cao

Cây Trinh nam (danh pháp khoa học: Phoebe zhennan; Trung văn gọi là nam mộc (楠木), nam thụ (楠樹/楠树), trinh nam (楨楠/桢楠)) là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc. Chúng hiện đang bị đe dọa mất môi trường sống. Nó được văn bản của phía Trung Quốc (văn bản tôi đang sử dụng là bia đá dựng vào những năm đầu thế kỉ 17) ghi là chữ Nam 楠. Chữ này có hai bộ phận: bộ mộc 木 chỉ cây, chữ nam 南 có ý chỉ là đến từ phương nam hay mọc ở phương nam. Phương nam ở đây là chỉ cả miền nam Trung Quốc ngày nay, nước Việt Nam, vùng Đông Nam Á rộng lớn. XEM:  https://phongthuygo.com/tim-hieu-ve-go-trinh-nam/ Sách Bản thảo cương mục cũng ghi nhận nó là cây của phương nam. Đây là loại cây cho gỗ chắc, thớ mịn, rất tuyệt cho các kiến trúc gỗ như đình, chùa, và dinh thự, vì kị mối mọt. Gỗ của cây trinh nam vốn rất đắt đỏ, chỉ có các hoàng đế Trung Hoa mới có khả năng sở hữu. Theo sử sách, gỗ trinh nam từng được dùng để xây dựng Tử Cấm Thành và để làm ngai vàng, đồ nội