Từ ngày về vườn làm một lão nông, tôi ngộ ra là yêu cây yêu đất và sống đời với cây với đất thì việc đầu tiên là phải tìm kiếm và gìn giữ những giống cây quý của cha ông
Đã 10 năm nay tôi giữ gìn những cây bản địa, từ cây mít, cây bắp, cây đậu nành, cây mướp hương đến cây hẹ ta thơm ngon lá bé tí. Có những thứ trồng một lần ăn mãi mãi như gừng ta, hẹ ta, những thứ khác thu hoạch lấy hạt trồng tiếp mà năng suất không hề thấp như có kẻ hù doạ. Ngay cả con gà nhà tôi cũng chỉ ăn bắp bản địa trong vườn, thử cho bắp biến đổi gen chúng từ chối không ăn.
Cây cối cũng giống như con người, đều sinh ra, lớn lên và duy trì nòi giống trên mảnh đất thiên nhiên dành cho chúng. Ngay cả trong một quốc gia, cây măng cụt chỉ có thể trồng được ở Nam bộ. Cây nhãn lồng cơm dày ngọt thanh nếu mang vào trồng ở miền Nam thì không còn là nhãn lồng nữa. Còn cây vải thiều (lệ chi), đọc sách ta thấy Hán Vũ đế từng sai người mang 100 cây về trồng nhưng không một cây nào sống, từ đó trong những vật cống nạp, vua chúa Trung Hoa buộc nước ta phải cống lệ chi.
Sử sách còn ghi lại Dương Quý Phi rất thích lệ chi, nên Đường Minh Hoàng thường phải phải sai người hoả tốc sang An Nam nước ta mang về dâng lên nàng. Cây lệ chi chỉ có thể tồn tại ở một số tỉnh phía Bắc nước ta và vài khu vực nhỏ ở nam Trung Quốc, các vùng lãnh thổ mênh mông còn lại của Hoa Hạ đều không trồng được.
Nhìn những khu vườn sang trọng hiện nay, chỗ nào cũng thấy những cây cau vua hay cau cảnh nhập khẩu, trong khi cau ta thì vắng bóng. Ít ai để ý nhiều loại cau cảnh họ đùng đình, có độc, có thể gây hại cho trẻ nhỏ. Trong khi cau ta không những đẹp và vô hại mà còn là cây thuốc quý, vô cùng hữu dụng với con người.
Hoa cau là thứ hoa kỳ diệu, mùi hương của nó không một thứ hoa gì sánh nổi. Hương cau từ trên cao tỏa xuống, nhẹ nhàng như có như không, tưởng thoáng chốc mà miên man dìu dặt, nghe quyến rũ trần tục mà thanh thoát thần tiên.
Không chỉ vậy, xét về dược lý thì hoa cau bổ tỳ, cân bằng tiêu hóa, trị ho, tức ngực, chữa hen suyễn. Hoa cau còn trong bẹ (chưa nở bung ra ngoài) hầm với chân giò là món ăn tuyệt hảo cho sức khoẻ, không những ngăn ngừa được rất nhiều bệnh tật, phòng trị được bệnh dạ dày và trĩ, mà còn cải thiện khả năng sinh lý, khắc phục thiểu năng tình dục cho cả nam lẫn nữ, và là một món ăn ngon.
Những tổ chim trong vườn nhà tác giả. Ảnh: HHV.
Quả cau không chỉ dùng để ăn trầu, giờ người ăn trầu đã ít đi, nhưng có thể xuất khẩu sang Đài Loan và Trung Quốc với giá không hề rẻ. Hạt cau hỗ trợ tiêu hóa, chữa đau bụng, bài trừ giun sán, chữa đau răng, chữa bệnh chốc đầu cho trẻ nhỏ. Vỏ quả cau chữa chướng bụng, phù thũng, thông đại tiểu tiện. Rêu cau (mốc bám vào cây cau) trộn với bồ hóng cầm máu vết thương. Mo cau gói cơm làm tăng hương vị và tốt cho tiêu hóa. Rễ cây cau chữa liệt dương, tăng sinh lực đàn ông.
Tại sao không thay những cây cau cảnh nhập ngoại đang trồng tràn lan vô duyên trơ trẽn khắp nơi bằng cau ta thân thương trăm bề xinh đẹp và hữu ích? Những khách sạn lớn công trình hoành tráng trồng cau vua để "lấy uy" thì không nói, hà cớ gì những nhà thấp lè tè hay những vườn nhỏ ở nông thôn cũng học đòi trồng cau vua?
Tương Bần là món ăn nổi tiếng người Việt không ai là không biết. Ngoài những bí quyết lên men và phụ gia, nguyên liệu chính của nó nhất định phải là đậu nành (đậu tương) bản địa truyền thống, hạt nhỏ chỉ lớn hơn hạt đậu xanh một chút, làm bằng đậu nành lai hoặc biến đổi gen thì không còn là tương Bần nữa. Đậu nành bản địa truyền thống, ngoài dùng để làm tương còn dùng để chế biến rất nhiều món ăn không thể thiếu trong bữa ăn của người Việt, từ sữa đậu nành đến đậu phụ và vô số các món chay món mặn với hương vị không thứ đậu nành lai hoặc biến đổi gen nào sánh được.

Nhận xét
Đăng nhận xét