Chuyển đến nội dung chính

Mùa săn ươi

 Cứ 4 năm một lần, khi đến hè, các cánh rừng ở miền núi Quảng Nam lại vào mùa ươi chín. Khi quả ươi khô gặp gió, lìa cành cũng là lúc từng đoàn người từ khắp nơi đổ về những cánh rừng nguyên sinh tìm quả ươi bay. 

Cho thu nhập đáng kể

Trong số 9 huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam, các huyện Phước Sơn và Nam Giang là 2 địa phương còn cây ươi cổ thụ nhiều hơn cả. Năm nay, quả ươi ở tỉnh Quảng Nam được mùa nhất trong vòng 7 năm trở lại đây. Ở những cánh rừng dọc theo đường Hồ Chí Minh, cảnh thu lượm quả ươi bay, buôn bán nhộn nhịp chưa từng có. 

Mùa săn ươi ảnh 1Cây ươi vào mùa rất dễ nhận diện do rụng trơ lá,
 chỉ còn cánh hoa vàng rực nổi bật giữa cánh rừng già xanh mướt
6 giờ sáng một ngày cuối tháng 6, chúng tôi khởi hành từ thị trấn Khâm Đức (huyện Phước Sơn) theo chân cán bộ kiểm lâm và cán bộ lâm nghiệp xã để đến chốt kiểm soát khai thác ươi. Dọc đường là cảnh cả ngàn người dân trong huyện lẫn ngoài địa phương chạy xe máy từ các nơi về xã Phước Xuân để lượm quả ươi.

Anh A Lăng Trường (thôn Lao Đu, xã Phước Xuân, huyện Phước Sơn) cho biết, từ ngày ươi bắt đầu chín rộ, cả 5 người trong gia đình anh đã đi lượm quả ươi hơn 10 ngày nay. Ngày nào gặp khu rừng ươi rụng nhiều thì 5 người có thể lượm được 10kg quả khô - bán được hơn 2 triệu đồng, hôm nào ít cũng được chừng 3kg.

“Năm nay ươi giá cao, ra khỏi rừng bán ngay cho thương lái đã được 210.000 đồng/kg quả khô nên nhiều người đi lượm lắm. Mùa này khô hạn không làm được gì, may có quả ươi nên gia đình còn có chút thu nhập, tích cóp để lo cho mùa mưa bão sắp tới”, anh Trường phấn khởi nói.

Để nhặt được quả ươi, người thu lượm phải đi hàng giờ đồng hồ, băng rừng với chằng chịt cây bụi mới đến nơi có vạt rừng tập trung nhiều cây ươi. Đến nơi, sau khi lượm hết quả rụng vào những cơn gió đêm hôm trước, những người “đi ươi” lại ngồi hàng tiếng đồng hồ dưới tán rừng chờ những cơn gió thổi qua làm ươi rụng xuống. Sau mỗi “cơn mưa ươi” là tiếng í ới gọi nhau đến lượm vang cả một góc rừng. 

Già làng A Mã (thôn Lao Đu, xã Phước Xuân, huyện Phước Sơn) kể, ngày xưa bà con cũng không biết hạt ươi có giá trị kinh tế, khi đi rừng cứ bỏ vài hạt vào vỏ bầu, ca nước cho nở bung ra để uống giải khát và chỉ lượm một ít về trữ nơi gác bếp dùng dần. Sau này thương lái dưới xuôi lên mua bảo làm thuốc, giải khát thì bà con mới biết. “Gia đình nào khỏe, đi sâu vào rừng để lượm có thể kiếm được vài chục triệu đồng một mùa, cao hơn cả một mùa rẫy làm lụng vất vả. Bây giờ cây ươi còn ít vì những năm trước, người từ nơi khác đến chặt phá để lấy quả tươi nên số cây giảm sút. Tôi thấy việc bảo vệ cây ươi là cần thiết, nhất là việc ngăn người địa phương khác tới khai thác theo kiểu chặt hạ cây để lấy quả”, già A Mã nói thêm.

Chung tay giữ “lộc rừng” 

Vì quả ươi có giá trị kinh tế cao nên nhiều năm trước, người dân các địa phương khác đã ồ ạt lên khai thác hạt ươi ở các huyện Phước Sơn, Nam Giang. Muốn có số lượng ươi nhiều, đỡ mất công lượm nhặt, nhiều đối tượng đã nhẫn tâm chặt hạ cây ươi hàng chục năm tuổi, cao 20-30m để lấy hạt. 

Đỉnh điểm vào năm 2014, vấn nạn chặt hạ để tận thu ươi tươi xảy ra tràn lan ở các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam, trong đó có huyện Phước Sơn, khiến nhiều năm sau ươi bị mất mùa. Đến nay, sau hơn 7 năm, quả ươi đã trở lại từ những cây còn sót lại nhưng chỉ phân bố rải rác chứ không tập trung dày như trước.

Từ ngày ươi bắt đầu rụng hạt đến nay cũng gần một tháng, anh Nguyễn Văn Thể, kiểm lâm phụ trách địa bàn xã Phước Xuân, cùng công an, dân quân luôn túc trực chốt chặn ở các cửa rừng, không cho bà con đem các dụng cụ như cưa máy, rìu vào rừng. Ai vào rừng thì chỉ được thu nhặt những quả ươi bay, không được tác động đến cây ươi. 

Trước đó, anh Thể tham mưu cho UBND xã Phước Xuân (huyện Phước Sơn) xây dựng các kế hoạch tuyên truyền, vận động đến từng thôn để bà con cố gắng bảo vệ cây ươi với hình thức chỉ lượm, nhặt những quả ươi bay. Các hộ, cá nhân muốn lượm ươi đều đăng ký với chính quyền địa phương, khi đi qua chốt để vào rừng thì trình “giấy thông hành”. Người địa phương khác đến cũng phải đăng ký tương tự, không có ngoại lệ. 

“Thời gian đầu vụ mùa, bà con cũng khó chịu vì mỗi khi ra khỏi rừng là bị kiểm tra gùi, ba lô, bởi họ chỉ lượm chứ không làm gì sai. Nhưng mình kiên nhẫn giải thích rằng kiểm tra để phát hiện những người chặt cây, phá cành lấy ươi tươi nên bây giờ bà con rất vui vẻ. Không những thế, bà con còn giúp lực lượng chức năng phát hiện các đối tượng chặt phá lấy ươi kiểu tận thu”, anh Thể kể.

Một thương lái thu mua ươi cho biết không mua loại ươi chặt cành phơi khô, vì nếu bị chính quyền phát hiện thì sẽ bị phạt, tịch thu và đối tác cũng không quan tâm đến loại này dù giá rất rẻ. Đồng bào người Giẻ Triêng ở các huyện Phước Sơn, Nam Giang mỗi khi đi nhặt ươi thấy đối tượng chặt phá cây rừng (trong đó có cả cây ươi) đều báo với cán bộ kiểm lâm và các lực lượng chức năng xử lý, vì họ biết rằng giữ cây ươi cũng là giữ sinh kế giữ cho chính họ và con cháu đời sau.

Để bảo tồn, sử dụng bền vững cây ươi, UBND huyện Phước Sơn cũng như UBND tỉnh Quảng Nam đã ban hành nhiều văn bản, công văn yêu cầu các ngành, địa phương tăng cường công tác kiểm tra, quản lý khai thác quả ươi và các loài cây lâm sản ngoài gỗ. Địa phương rà soát khu vực có cây ươi, lập danh sách người thu lượm theo từng địa phương. Các đối tượng mang cưa, rìu vào rừng khi bị phát hiện đều bị tịch thu tang vật.

Ông Lê Quang Trung, Chủ tịch UBND huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam, cho biết: “Rút kinh nghiệm từ năm 2014, năm nay, ngoài việc tuyên truyền khi ươi bắt đầu vào mùa thu hoạch ở một số khu vực thì UBND huyện thành lập 3 tổ công tác tuần tra kiểm soát. Các tổ này tăng cường bám sát địa bàn, kiểm tra chặt chẽ người vào rừng thu lượm. Đến nay, tình hình quản lý trên địa bàn cơ bản đảm bảo. Chúng tôi sẽ xử lý nghiêm trường hợp chặt hạ, mé cành, buôn bán ươi tươi trên địa bàn”.

NGUYỄN CƯỜNG

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Tìm hiểu chi tiết về gỗ cây măn hay cây găng bầu

Gỗ măn ( hay còn gọi là gỗ găng bầu) là loại gỗ quý hiếm , đang và sắp bị tuyệt chủng tại các khu rừng núi đá khắp các tỉnh miền núi miền bắc nước ta. Cũng giống bao loài gỗ quý hiếm khác sống dọc trên các dãy núi đá vôi tại các khu rừng nhiệt đới miền bắc nước ta , thời xa sưa có rất nhiều loại gỗ quý hiếm khác, như đinh , lim, nghiến , sến, táu, gụ, kháo đá , lát đá , trong đó còn có cả 1 số loại gỗ có mùi thơm và lên tuyết ; như hoàng đàn , ngọc am, gù hương . dã hương , bách xanh ..vvv…. XEM:  https://phongthuygo.com/tim-hieu-chi-tiet-ve-go-cay-man/ Gỗ măn  là 1 loài gỗ sống trên các vách núi đá vôi hiểm trở , thân cây có mầu hơi đen bạc, cây thường mọc rất cao từ 5-20m , lá to và mỏng có lông tơ , vẫn như các loại cây khác thường thân cây được cấu tạo gồm 3 lớp : lớp vỏ, lớp giác và lớp lõi , lớp lõi non bên ngoài có vân càng vào trong tâm lõi vân càng già và đẹp , thường cứ 1 năm sẽ có 1 lớp vân , nên khi thợ cắt cây biết được độ tuổi của cây, nhưng điều đặc biệt là từ kh

Một số thông tin về gỗ Kim Tơ Nam Mộc hay Nam Mộc Tơ Vàng từ Trung Quốc

XEM:  https://phongthuygo.com/mot-so-thong-tin-ve-go-kim-to-nam-moc-hay-nam-moc-to-vang-tu-trung-quoc/ Kim Tơ Nam Mộc (Nam Mộc Tơ Vàng), là loại gỗ quý đặc biệt chỉ có ở TQ, vân gỗ tựa như sợi tơ màu vàng, cây gỗ phân bố ở Tứ Xuyên và một số vùng thuộc phía Nam sông Trường Giang, do vậy có tên gọi Kim Tơ Nam Mộc. Kim Tơ Nam Mộc có mùi thơm, vân thẳng và chặt, khó biến hình và nứt, là một nguyên liệu quý dành cho xây dựng và đồ nội thất cao cấp. Trong lịch sử, nó chuyên được dùng cho cung điện hoàng gia, xây dựng chùa, và làm các đồ nội thất cao cấp. Nó khác với các loại Nam Mộc thông thường ở chỗ vân gỗ chiếu dưới ánh nắng hiện lên như những sợi tơ vàng óng ánh, lấp lánh và có mùi hương thanh nhã thoang thoảng. GIÁ TRỊ KINH TẾ VÀ PHONG THỦY CỦA KIM TƠ NAM MỘC Kim Tơ Nam Mộc được phân thành nhiều đẳng cấp thường căn cứ theo tuổi của cây gỗ, tuổi càng cao thì gỗ càng quý. Cao cấp nhất là Kim Tơ Nam Mộc Âm Trầm ngàn năm. Loại này là phát sinh biến dị tự nhiên từ hai ngàn năm

Tìm hiểu chi tiết về gỗ cây kháo, nu kháo tự nhiên và giá trị trong nội thất

XEM:  https://phongthuygo.com/tim-hieu-chi-tiet-ve-go-cay-khao-nu-khao-tu-nhien-va-gia-tri-trong-noi-that/ GỖ KHÁO VÀNG THUỘC NHÓM MẤY, LÀ LOẠI GỖ NHƯ THẾ NÀO? Tại Việt Nam chúng ta, gỗ được phân loại thành 8 nhóm đánh số thứ tự bằng chữ số la mã từ I đến VIII. Cách phân loại này dựa trên các tiêu chí như đặc điểm, tính chất tự nhiên, khả năng gia công, mục đích sử dụng và giá trị kinh tế … Cao nhất là nhóm I và thấp nhất là nhóm VIII. Gỗ kháo thuộc nhóm gỗ số VI, đây là loại gỗ phổ biến ở Việt Nam, nó có những đặc điểm như nhẹ, dễ chế biến, khả năng chịu lực ở mức độ trung bình. Khi quyết định dùng gỗ để làm nội thất thì chúng ta rất cần tìm hiểu gỗ thuộc nhóm mấy, có những tính chất như thế nào, giá thành ra sao để đảm bảo lựa chọn được loại gỗ ưng ý nhất, phù hợp nhất với yêu cầu và mục đích của mình. Có 2 loại gỗ nu kháo: Gỗ nu kháo đỏ Gỗ nu kháo vàng Gỗ kháo có tên khoa học là Machinus Bonii Lecomte, đây là loại gỗ xuất hiện rất phổ biến ở nước ta và các quốc gia l