Thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu gỗ: Bắt đầu từ việc tiếp cận chính sách hỗ trợ

Nếu được tiếp cận các chính sách hỗ trợ kịp thời, cũng như thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp về thị trường, tái cơ cấu ngành hàng thì các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu gỗ sẽ vượt qua giai đoạn khó khăn do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, lấy lại đà tăng trưởng.

Gỗ
Sáng ngày 15/5, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tổ chức hội nghị “Bàn giải pháp khôi phục chế biến, xuất khẩu (XK) gỗ và lâm sản sau bệnh dịch Covid-19”. Ảnh: Khánh Linh

Vướng trong quá trình tiếp cận chính sách hỗ trợ

Tại hội nghị, đánh giá về các chính sách hỗ trợ của Nhà nước nhằm giảm khó khăn do dịch Covid-19, ông Đỗ Xuân Lập - Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết, Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp (DN) như chính sách tín dụng, bảo hiểm, thuế... Mặc dù các chính sách đó đã thực sự tạo điều kiện để DN giảm bớt khó khăn, giúp DN duy trì hoạt động sản xuất trong thời gian qua nhưng trong quá trình tiếp cận, các DN vẫn thấy còn một số "vướng mắc" cần tháo gỡ.

Điển hình, về chính sách tín dụng, đến nay, theo báo cáo của các hiệp hội và khảo sát nhanh tại 30 DN lớn, 100% các DN đã trực tiếp được các ngân hàng hướng dẫn triển khai thực hiện các chính sách của Thông tư số 01/2020 - NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 (Thông tư 01). Tuy nhiên, mức độ thực hiện các chính sách có sự khác nhau giữa các ngân hàng.

Ví dụ, về hạ lãi suất cho vay, một số ngân hàng như Vietcombank (VCB) hạ lãi suất cho vay cả VNĐ và USD, nhưng một số ngân hàng khác như Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chỉ hạ lãi suất cho vay VNĐ, trong khi số DN ngành gỗ thường vay cả VNĐ và USD. Hơn nữa, một số ngân hàng chỉ áp dụng giữ nguyên nhóm nợ, nhưng vẫn hạ điểm xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng thương mại dẫn đến các DN không được hạ lãi suất...

Cùng với việc hạ lãi suất cho vay, các ngân hàng cũng triển khai giảm lãi suất từ 0,5-2,5%/năm cho các DN. Tuy nhiên, do yêu cầu về đảm bảo hiệu quả của nguồn tín dụng, tránh tăng nợ xấu, đảm bảo an toàn trong hoạt động ngân hàng nên các ngân hàng thương mại đều đưa ra các quy định, điều kiện chặt chẽ như các DN phải có hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả, vay và trả nợ đúng hạn… khiến việc cho vay cần nhiều thời gian thẩm định trước khi quyết định. Do đó, đến nay rất ít các DN ngành gỗ tiếp cận được gói chính sách về tín dụng.

Bên cạnh chính sách tín dụng, Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ người lao động tại Nghị quyết số 42/2020/NQ-CP ngày 09/4/2020 của Chính phủ và Quyết định số 15/2020/QĐ-TTg ngày 24/4/2020 của Thủ tướng Chính phủ quy định về thực hiện các chính sách hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19. Tại chính sách này, các hiệp hội cho rằng, đối với chính sách vay vốn lãi suất 0% để hỗ trợ người lao động tạm hoãn hợp đồng lao động, một số DN kiến nghị thủ tục vay vốn không có tài sản đảm bảo còn khá phức tạp, hiện các DN cũng đã nộp hồ sơ đến Ngân hàng Chính sách xã hội để được xem xét và chờ giải ngân.

Trước vướng mắc trên, các hiệp hội đề xuất Chính phủ quan tâm, xem xét bổ sung chính sách mới để hỗ trợ DN như gia hạn thời hạn nộp bảo hiểm xã hội, miễn nộp bảo hiểm xã hội cho người lao động trong thời gian nghỉ việc do dịch bệnh; có thêm gói tín dụng hỗ trợ lãi suất… để hỗ trợ thêm cho DN, người lao động để phục hồi và thúc đẩy sản xuất.

Đối với Nghị định 41/2020/NĐ -CP của Chính phủ về gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất (NĐ 41), các DN trong ngành gỗ đều nhận được thông báo của chi cục thuế địa phương, hướng dẫn gia hạn và thời hạn nộp thuế và một số DN trong ngành đã được gia hạn về thuế đất. Đến nay 100% các DN đã được gia hạn nộp thuế VAT và thuế thu nhập doanh nghiệp; 80% DN được gia hạn nộp tiền thuê đất.

Giải pháp tháo gỡ khó khăn cho DN

Với những kiến nghị của các hiệp hội về chính sách hỗ trợ cho DN, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cho biết, Bộ  sẽ phối hợp các bộ, ngành liên quan tiếp tục tháo gỡ những điểm bất hợp lý. Các đơn vị sẽ tổng hợp báo cáo để kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, các ngành để sớm điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tiễn của các DN.

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cũng nhấn mạnh, để khôi phục chế biến, XK gỗ và lâm sản sau dịch bệnh Covid-19 cần tập trung các giải pháp.

Trước tiên, tập trung giải quyết, tháo gỡ ngay những khó khăn cho 4.600 DN cùng các cơ sở sản xuất. Các nhóm chính sách đó là tín dụng, an sinh... Tất cả những nhóm chính sách này, các ngành sẽ đồng hành tháo gỡ để tạo điều kiện ngay lập tức cho các DN có thể phục hồi sản xuất nhanh nhất.

Bên cạnh đó, ngành gỗ phải tập trung khai thác nhanh các thị trường mở trong thời gian tới. Những thị trường, khu vực, quốc gia nào khống chế được dịch Covid-19  thì phải khai thác ngay được thị trường đó.

Cùng với đó, tất cả hiệp hội ngành hàng, các DN phải rà soát lại chiến lược kinh doanh đảm bảo có nguồn lực, điều kiện tốt nhất để khi quý III, quý IV thời cơ đến là bùng nổ để đạt kết quả cao nhất.

Cuối cùng, tiếp tục tái cơ cấu ngành theo hướng hiện đại, bền vững. Vùng nguyên liệu phải tổ chức xây dựng phát triển bền vững, đủ sức cung ứng nguyên liệu đa dạng. Về khu vực chế biến, phải hình thành được những tập đoàn lớn, những tụ điểm lớn, khu công nghiệp lớn về chuyên sản xuất đồ gỗ mang tầm cỡ khu vực và toàn cầu, có thể tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Trước diễn biến dịch Covid-19 vẫn diễn ra phức tạp tại nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là tại Hoa Kỳ và các quốc gia châu Âu, điều này sẽ tác động và có ảnh hưởng lớn đến hoạt động thương mại các sản phẩm gỗ và lâm sản, ông Nguyễn Quốc Trị cho biết thêm, Tổng cục và các hiệp hội dự báo giá trị XK gỗ và lâm sản năm 2020 sẽ đạt khoảng 11,75 tỷ USD, tăng 3,9% so với 2019, giảm 6,6% so với mục tiêu tăng trưởng đầu năm đề ra.
Khánh Linh

Nhận xét