Gỗ dán cứng Việt Nam đứng trước nguy cơ bị điều tra gian lận xuất xứ



Ngày 28/2, Cục Phòng vệ Thương mại (Bộ Công Thương) có công văn hỏa tốc số 121/PVTM-P3 gửi Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội chế biến gỗ Bình Dương thông tin về việc Liên minh thương mại công bằng gỗ dán cứng (nguyên đơn) gửi yêu cầu đề nghị Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) điều tra áp dụng chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp đối với sản phẩm gỗ dán cứng (hardwood plywood) xuất khẩu từ Việt Nam.   

Sản phẩm bị yêu cầu điều tra là mặt hàng gỗ dán cứng (handwood plywood) có mã HS theo phân loại của hải quan Hoa Kỳ. Theo số liệu của Hoa Kỳ, năm 2019, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm gỗ dán cứng của Việt Nam sang Hoa Kỳ là 309 triệu USD, tăng khoảng 950% so với năm 2016.

Liên minh thương mại công bằng gỗ dán cứng cho rằng, sau khi áp dụng thuế với mặt hàng của Trung Quốc, các nhà sản xuất của Trung Quốc đã chuyển các phần của sản phẩm này sang Việt Nam để thực hiện việc lắp ráp và tiếp tục xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Nguyên đơn cũng cáo buộc rằng, các nhà máy lắp ráp sản phẩm gỗ dán cứng tại Việt Nam và nhà máy sản xuất tại Trung Quốc là các công ty liên kết, thực hiện hành vi lẩn tránh biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp đang áp dụng với sản phẩm của Trung Quốc. Dựa trên cáo buộc này, nguyên đơn đề nghị DOC khởi xướng điều tra, xác định tồn tại hành vi lẩn tránh và áp dụng biện pháp trong vòng 45 ngày kể từ ngày nhận đơn kiện. Thêm vào đó, nguyên đơn cũng yêu cầu điều tra và áp dụng biện pháp với tất cả các nhà xuất khẩu sản phẩm bị cáo buộc của Việt Nam.

Tháng 1/2018, DOC đã ban hành lệnh áp thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp lên các sản phẩm gỗ dán cứng có nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc với mức thuế chống bán phá giá là 183,36%; mức thuế chống trợ cấp là 22,98% - 194,9%. Sau khi sản phẩm này bị áp thuế, DOC tiếp tục điều tra để xác định việc các nhà sản xuất của Trung Quốc đã thực hiện hành vi lẩn tránh thông qua việc thay đổi sản phẩm để tiếp tục xuất khẩu sang Hoa Kỳ hay không. Tháng 11/2019, DOC khẳng định việc nhập khẩu sản phẩm gỗ dán mềm với lớp vỏ dán đang lẩn tránh biện pháp áp dụng với sản phẩm gỗ dán cứng. Sau khi sản phẩm gỗ dán cứng bị áp thuế, kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc giảm đi nhanh chóng, từ khoảng 800 triệu USD năm 2018 xuống còn khoảng 300 triệu USD năm 2019. Trong khi đó, sản phẩm xuất khẩu từ Việt Nam tăng lên nhanh chóng từ 63 triệu USD năm 2017, tăng lên 187 triệu USD năm 2018 và 309 triệu USD năm 2019, tăng khoảng 950% so với năm 2016.

Tháng 10/2019, Cơ quan Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ (CBP) đã tiến hành điều tra và áp dụng biện pháp tạm thời đối với sản phẩm gỗ dán doanh nghiệp của Việt Nam trên cơ sở kết luận sơ bộ cho rằng có bằng chứng xác thực để nghi ngờ hành vi lẩn tránh thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp mà Hoa Kỳ đang áp dụng cho hàng hóa của Trung Quốc.

Trở lại với gỗ dán cứng Việt Nam, hiện DOC vẫn đang xem xét có chấp nhận đơn kiện và khởi xướng điều tra của phía nguyên đơn hay không. Trong trường hợp bị xác định là lẩn tránh thuế, DOC sẽ áp dụng biện pháp chống lẩn tránh với mức thuế mang tính trừng phạt rất cao và có hiệu lực từ thời điểm khởi xướng.

Nhằm ứng phó kịp thời với vụ việc, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của doanh nghiệp xuất khẩu, Cục Phòng vệ Thương mại đề nghị các Hiệp hội hỗ trợ thông báo tới các doanh nghiệp xuất khẩu liên quan của Việt Nam để chủ động xử lý vụ việc. Trước mắt, các doanh nghiệp cần khẩn trương xem xét có quan điểm, ý kiến đối với các nội dung trong đơn kiện của nguyên đơn và sớm gửi Bộ Thương mại Hoa Kỳ. Trong trường hợp DOC khởi xướng điều tra, các doanh nghiệp cần xem xét tham gia và hợp tác đầy đủ với cơ quan điều tra nhằm đảm bảo kết quả tích cực trong vụ việc đồng thời thường xuyên trao đổi phối hợp với Cục trong quá trình xử lý vụ việc.

Cục Phòng vệ Thương mại cũng đề nghị các Hiệp hội cung cấp cho Bộ Công Thương danh sách các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu mặt hàng gỗ dán cứng sang Hoa kỳ. cử đại diện đầu mối để phối hợp với Bộ Công Thương. Dự kiến, ngày 5/3 tới đây, Cục sẽ có cuộc họp với các Hiệp hội để trao đổi về tình hình sản xuất, xuất khẩu và phương hướng phối hợp xử lý.

Nguyễn Hạnh

Nhận xét